Dossier
AI-datacenters, energie en stroomnet
Datacenters als bottleneck: stroomvraag, grid delays, off-grid power en publieke kosten.
Nieuwsitems
Gekoppelde artikelen
Nvidia heeft een warmwaterkoelsysteem aangekondigd dat het waterverbruik binnen datacenters drastisch kan verminderen, tot 100% in gunstige klimaten. Het systeem gebruikt een gesloten lus die geen nieuw water verbruikt voor koeling. Echter, het grootste waterverbruik van AI-datacenters vindt plaats buiten de datacenter-muren, namelijk bij fossiele-brandstofcentrales die elektriciteit leveren. Deze centrales verbruiken aanzienlijke hoeveelheden water, waardoor het totale waterverbruik van datacenters slechts gedeeltelijk wordt aangepakt.
Big Tech investeert miljarden in datacenters voor AI, maar sommige elektriciens twijfelen of ze moeten bijdragen aan deze projecten. Ze vrezen voor schade aan lokale gemeenschappen en zien AI als een bedreiging. Andere elektriciens vinden dat werk nu eenmaal werk is, ongeacht het project.
Groq heeft 650 miljoen dollar opgehaald om zijn AI-inferentiecloudactiviteiten uit te breiden. Het bedrijf sloot ook een niet-exclusieve licentieovereenkomst met Nvidia en een partnerschap met het Amerikaanse ministerie van Energie. Daarnaast lanceert Groq een datacenter in Helsinki en werkt het samen met Meta voor snelle inferentie van Llama-modellen.
De controverses rond het Wonder Valley AI-datacenterpark in Alberta tonen de milieu-impact van AI-infrastructuur. Het artikel benadrukt dat AI afhankelijk is van land, water en energie, en pleit voor transparante rapportage van verbruik en overleg met inheemse gemeenschappen.
NYU-financeprofessor Aswath Damodaran waarschuwt dat een mogelijke crash in de AI-sector pijnlijker kan zijn dan het uiteenspatten van de dot-com-zeepbel. Hij wijst op de massale investeringen in fysieke infrastructuur die met schulden worden gefinancierd. Ook betwijfelt hij of het AI-verdienmodel kan opschalen zoals verwacht, omdat de kosten per gebruiker niet naar nul dalen. Daarnaast voorziet hij maatschappelijke kosten als AI banen vervangt.
Reliance Industries heeft de beursgang van Jio Platforms goedgekeurd, een van de grootste IPOs in India. Het telecom- en digitale dienstenbedrijf, dat meer dan 500 miljoen abonnees telt, breidt uit naar AI en digitale infrastructuur. Meta huurt capaciteit in een door Reliance gebouwd AI-datacenter in Gujarat. JioStar, de mediagenre joint venture met Disney, breidt AI-gegenereerde content uit na het succes van de AI-serie Mahabharat: Ek Dharmayudh.
Meta heeft volgens Bloomberg nieuwe overeenkomsten getekend met datacenterontwikkelaar Crusoe om meer AI-rekencapaciteit veilig te stellen. Het bedrijf koopt capaciteit bij twee datacenters van Crusoe voor AI-modeltraining en -implementatie. De deal onderstreept Meta's agressieve investeringen in AI-infrastructuur, waaronder ook samenwerkingen met CoreWeave en NVIDIA.
SpaceX heeft plannen aangekondigd om AI-datacenters in een baan om de aarde te bouwen, gedreven door de groeiende vraag naar rekenkracht voor kunstmatige intelligentie. Orbitaire faciliteiten zouden kunnen profiteren van overvloedige zonne-energie en milieuproblemen op aarde omzeilen, maar er zijn grote uitdagingen zoals koeling, onderhoud, straling en ruimtepuin. De eerste toepassingen zullen waarschijnlijk gericht zijn op ruimtevaartoperaties in plaats van consumentendiensten.
De Amerikaanse energieregulator FERC heeft netbeheerders opgedragen om datacenters een snelle toegang tot het stroomnet te geven. De maatregel moet de groei van AI-datacenters ondersteunen, maar lost het probleem van stroomtekorten niet op. Netbeheerders moeten binnen 30 dagen rapporteren over hun beschikbare capaciteit.
Project Enki uit Amsterdam werkt samen met Vattenfall aan ai-datacenters op de Noordzee, direct naast windparken, om onbenutte windenergie te benutten zonder het elektriciteitsnet te belasten. Uit Cisco-onderzoek blijkt dat ai het netwerkverkeer in drie jaar met 235% doet toenemen en dat 73% van de organisaties binnen twee jaar de netwerklimieten verwacht te bereiken. Daarnaast haalt Billy Grace 3,3 miljoen euro op voor expansie en worden bij DXC Technology 11.000 engineers gebundeld in een nieuwe divisie met focus op ai.
Zonder voldoende stroom en koeling kunnen AI-toepassingen niet goed functioneren. Omdia-analist Shen Wang stelt dat 2026 fundamentele herontwerpen zal zien voor stroom- en koelsystemen in AI-datacenters. Vloeistofkoeling wordt de standaard voor AI, batterij-energieopslagsystemen worden essentieel, en hoogspanningsgelijkstroom (HVDC) is in opkomst.
Mukesh Ambani, voorzitter van Reliance Industries, kondigde op de Data + AI Summit 2026 een grootschalige AI-transformatie aan in samenwerking met Databricks. Het doel is AI toegankelijk te maken voor 1,5 miljard Indiërs. Reliance migreert gegevens uit telecom, retail, energie, media en materialen naar een uniform Databricks-platform en gebruikt Databricks Genie voor natuurlijke taalinteractie. Het bedrijf investeert ₹10 lakh crore in AI-infrastructuur en bouwt een datacenter in Jamnagar dat wordt verhuurd aan Meta.
CPP Investments, het Canadese pensioenfonds, investeert tot 70 miljard roepies (circa 741 miljoen dollar) in CtrlS, een Indiase datacenteroperator. Het fonds neemt een belang van 8,2% in het bedrijf en gaat een joint venture aan voor hyperscale datacenters. De investering is gericht op de groeiende vraag naar AI- en cloudinfrastructuur in India.
CtrlS Datacenters heeft een investeringstoewijzing van maximaal ₹7.000 crore ontvangen van CPP Investments om hyperscale en AI-ready datacenterinfrastructuur in India uit te breiden. De investering omvat een belang van 8,2% voor ₹4.000 crore en een joint venture voor de ontwikkeling van hyperscale datacenter campussen. De vraag naar AI-workloads en clouddiensten drijft deze uitbreiding.
Adani Group en Jabil zijn een partnerschap aangegaan om AI-datacentrumapparatuur in India te produceren. Minister Ashwini Vaishnaw en premier Devendra Fadnavis openden een nieuwe fabriek van Jabil in Pune. De samenwerking moet bijdragen aan de wereldwijde vraag naar AI-infrastructuur, die naar schatting $3 biljoen zal bedragen in de komende zeven jaar.
Volgens een analyse van Epoch AI besteden Microsoft, Amazon, Alphabet, Meta en Oracle hun AI-infrastructuuruitgaven jaarlijks met ongeveer 70% verhogen, terwijl de operationele kasstroom slechts met 23% stijgt. Als deze trend zich voortzet, kunnen de uitgaven al in het derde kwartaal van 2026 de kasstroom overschrijden. Verschillende bedrijven werven al externe financiering aan.
AI-gebruik heeft een aanzienlijke ecologische voetafdruk, van energie- en waterverbruik in datacenters tot elektronisch afval. Het artikel pleit voor bewuster gebruik door de juiste tool voor de taak te kiezen, duidelijker prompts te formuleren en alleen te vragen wat nodig is. Ook overheden en organisaties worden opgeroepen om duurzaamheid in AI-governance te integreren.
Het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft de rechter gevraagd een rechtszaak tegen xAI te seponeren. De NAACP klaagt het AI-bedrijf van Elon Musk aan vanwege vervuiling door methaangasturbines in Mississippi. De overheid stelt dat de datacenters van xAI cruciaal zijn voor nationale veiligheid en de oorlogsinspanningen.
In Pennsylvania leidt de snelle uitbreiding van datacenters voor AI tot een politiek conflict. Gouverneur Josh Shapiro wil de staat tot AI-koploper maken door nieuwe datacenters aan te trekken, maar stuit op verzet van inwoners en wetgevers die een moratorium eisen. Democratisch senator Katie Muth stelde een driejarige bouwstop voor grote datacenters voor, terwijl Shapiro kiest voor vrijwillige richtlijnen. De lokale gemeenschap vreest overlast, gezondheidsrisico's en stijgende energiekosten.
Het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft zich in een rechtszaak achter xAI geschaard, waarbij het stelt dat het uitschakelen van de gasturbines van het AI-bedrijf de nationale veiligheid en militaire operaties zou schaden. xAI gebruikt de turbines om zijn datacenters in Memphis van stroom te voorzien, ondanks bezwaren van de NAACP vanwege luchtvervuiling. Het aantal turbines is inmiddels gegroeid tot 57, en SpaceX, het moederbedrijf, heeft plannen om nog meer te kopen.
Het Amerikaanse ministerie van Justitie voert aan dat xAI's chatbot Grok essentieel is voor militaire operaties om een rechtszaak van de NAACP tegen niet-toegestane gasturbines te laten seponeren. Volgens een verklaring van het Pentagon wordt Grok gebruikt op geheime netwerken voor missiekritieke taken, waaronder recente aanvallen op Iran. De NAACP klaagt omdat xAI zonder vergunning 57 gasturbines gebruikt in Mississippi, wat leidt tot een sterke toename van stikstofoxide-uitstoot.
Het idee om datacenters in de ruimte te bouwen wint aan populariteit door de groeiende vraag naar AI-rekenkracht, maar de technische hindernissen zijn groot. De ruimte biedt weliswaar overvloedige zonne-energie en natuurlijke koeling, maar problemen zoals straling, warmteafvoer en het vrijwel onmogelijke onderhoud maken het vooralsnog onhaalbaar. SpaceX werkt aan een eerste orbitale datacenter-satelliet, maar die is duizend keer minder krachtig dan aardse varianten.
Emerald AI's Conductor-software stelt datacenters in staat hun stroomverbruik te verlagen tijdens piekuren, wat netcongestie voorkomt en snellere aansluiting mogelijk maakt. Het systeem werd succesvol getest in een simulatie van het Britse stroomnet en wordt dit jaar uitgerold in Virginia, in samenwerking met Nvidia en Digital Realty. Hierdoor kunnen datacenters gebruikmaken van bestaande netcapaciteit zonder op nieuwe centrales te wachten.
Schneider Electric en Foxconn gaan samenwerken om datacenters van de volgende generatie te bouwen. De overeenkomst moet een knelpunt in AI-infrastructuur oplossen door schaalbare, reproduceerbare blauwdrukken voor datacenterontwerpen te creëren.
Adani Group en Jabil kondigen een samenwerking aan om in India een productieplatform voor AI- en datacenterinfrastructuur op te zetten. Het platform richt zich op de productie van high-density AI racks, servers, opslagsystemen en netwerkapparatuur, met een beoogde productiecapaciteit van multi-gigawatt. De initiatief richt zich op zowel de Indiase als wereldwijde vraag naar AI-ready hardware en maakt deel uit van Adani's plan om 5 GW aan groene AI-datacenter capaciteit te bouwen tegen 2035.
Uit een rapport van de Council on Energy, Environment and Water (CEEW) blijkt dat India's datacenters in 2024-25 ongeveer 150 miljard liter water verbruikten. Door de toenemende AI-adoptie kan dit stijgen naar 358 miljard liter per jaar in 2030. Vooral steden als Mumbai, Chennai, Hyderabad, Bengaluru en Noida, waar 65% van de capaciteit is geconcentreerd, kampen al met waterschaarste. Google, Microsoft en Amazon investeren fors in AI-infrastructuur in India.
GOP-wetgevers, tech-investeerders en OpenAI hebben de anti-datacenterbeweging in de VS in verband gebracht met Chinese inmenging. Experts zeggen dat het veel complexer is. OpenAI bracht een rapport uit over een cluster accounts uit China dat anti-datacenterberichten verspreidde, maar deskundigen zijn sceptisch en wijzen erop dat binnenlandse Amerikaanse actoren de leiding hebben.
Energieverbruik wordt een kritieke factor in AI-investeringen, governance en duurzaamheidsbeslissingen in het Verenigd Koninkrijk. Het artikel benadrukt het groeiende belang van inzicht in het energieverbruik van AI-systemen voor grote ondernemingen.
Oracle rapporteert sterke resultaten voor het vierde kwartaal en fiscaal 2026, gedreven door groei in cloudinfrastructuur door AI-vraag. Het bedrijf kondigt aan ongeveer $40 miljard op te halen voor AI-datacenters. De omzet van Oracle Cloud Infrastructure (OCI) steeg met 93% tot $5,8 miljard. Ondanks de sterke resultaten daalden de aandelen met 9% vanwege de hogere uitgaven.
De Australische onderminister voor de digitale economie, Andrew Charlton, wil dat het land leert van de fouten uit de grondstoffenboom en de voorwaarden stelt voor de AI- en datacenterhausse. Het aantal datacenterprojecten in New South Wales alleen al is gestegen naar 44, goed voor 11 GW aan elektriciteitsvraag. De overheid werkt aan een 'triple lock' om ervoor te zorgen dat datacenters nieuwe hernieuwbare energie leveren, hun aandeel in netwerkkosten betalen en flexibiliteit bieden aan de energiemarkt.
Amazon heeft $17,5 miljard geleend van banken, twee dagen na een obligatieverkoop van $14 miljard, om AI-investeringen te financieren. Het bedrijf voegt zo in 48 uur ongeveer $31,5 miljard aan financiering toe. Ook andere techreuzen zoals Alphabet en Meta doen grote leningen voor AI-infrastructuur.
De Canadese premier Mark Carney onthulde op 4 juni de 'AI for All'-strategie, met meer dan $2 miljard aan nieuwe uitgaven en een doelstelling van $200 miljard extra bbp-groei en 250.000 nieuwe banen tegen 2031. Critici wijzen er echter op dat de strategie onvoldoende aandacht besteedt aan het meten van banenverlies, het beschermen van getroffen werknemers en het aanpakken van milieueffecten zoals waterverbruik van datacenters. Het plan mist concrete maatregelen voor billijkheid en verantwoording, en er is geen modellering van potentiële banenverplaatsing.
Australië's energienetbeheerder waarschuwt dat snelgroeiende AI-datacenters nieuwe risico's voor de stabiliteit van het elektriciteitsnet kunnen creëren. De vraag naar rekenkracht in de regio Azië-Pacific neemt sterk toe, wat extra druk legt op de Australische infrastructuur.
Meta, het moederbedrijf van Facebook en WhatsApp, gaat samenwerken met Reliance voor de bouw van zijn eerste AI-datacenter in India. Ondertussen ligt Meta in de clinch met de Europese Commissie over het blokkeren van concurrerende AI-bots op de zakelijke editie van WhatsApp.
Akash Systems heeft een oplossing voor het warmteprobleem van GPU's: lab-gegroeide diamanten. Het bedrijf, oorspronkelijk actief in de ruimtevaart, past zijn technologie nu toe op aarde om AI-datacenters efficiënter te koelen. De diamanten zijn vijf keer beter in warmtegeleiding dan koper, aldus medeoprichter Pamit Surana. Akash Systems levert gekoelde servers met GPU's van NVIDIA en AMD.
OpenAI onderhandelt over een 20-jarige huurovereenkomst voor een gepland 10-gigawatt datacenter in Ohio, mogelijk financieel ondersteund door Nvidia. De bouw op federaal land in zuidelijk Ohio wordt uitgevoerd door SB Energy, eigendom van SoftBank, een investeerder in OpenAI. Bij volledige uitrol zouden de kosten oplopen tot minstens 500 miljard dollar. Nvidia zou optreden als garant voor zowel de huur als de projectfinanciering.
China heeft voor de kust van Shanghai het eerste windenergie-onderwaterdatacenter ter wereld geopend. Het datacenter heeft een initiële capaciteit van 24 megawatt en gebruikt zeewater als natuurlijk koelsysteem. De faciliteit is een samenwerking tussen HiCloud Technology en China Communications Construction en moet bijdragen aan de energievoorziening voor AI-ontwikkeling.
Meta heeft zijn eerste deal voor een AI-datacenter in India gesloten met Reliance. Het bedrijf huurt capaciteit in een 168 MW-faciliteit in Jamnagar, met opties om uit te breiden.
Meta heeft een partnerschap met Reliance aangekondigd voor een AI-datacenter van 168 megawatt in Jamnagar, India. De faciliteit zal Meta's wereldwijde AI-computing ondersteunen en wordt aangedreven door hernieuwbare energie. Het is Meta's eerste AI-infrastructuurinvestering in India.
De cartoon 'First Dog on the Moon' bekritiseert de enorme datacentra die nodig zijn voor AI-toepassingen. Deze datacentra verbruiken veel water en energie, dragen bij aan klimaatverandering en verstoren lokale gemeenschappen, terwijl ze worden gebruikt voor oppervlakkige doeleinden zoals het genereren van grappige afbeeldingen.
Seattle heeft een eenjarige moratorium op de bouw van nieuwe datacenters aangenomen. De gemeenteraad stemde unaniem voor het tijdelijke verbod. De stad, thuisbasis van Amazon en Microsoft, is de grootste Amerikaanse stad die zo'n maatregel neemt vanwege de groeiende weerstand tegen energieverslindende AI-infrastructuur.
De Dutch Data Center Association (DDA) waarschuwt in haar jaarrapport dat de explosief stijgende vraag naar AI-rekenkracht de zwaktes in de Nederlandse datacentersector blootlegt. Nederland loopt het risico zijn positie als digitale mainport te verliezen door knelpunten in stroomvoorziening, vergunningen, toeleveringsketens, arbeidsmarkt en duurzaamheidseisen. AI-workloads vragen om grotere stroomtoewijzingen, hogere rackdichtheden en geavanceerde koelsystemen, wat de sector transformeert. De groei verschuift naar hyperscale cloud en AI, met grote investeringen in campussen van onder meer Google en Microsoft.
Amazon heeft een samenwerking aangekondigd met Corning voor de uitbreiding van datacenters. Dit volgt op eerdere AI-infrastructuurdeals tussen Corning en Nvidia en Corning en Meta. De overeenkomst moet de capaciteit voor AI-workloads vergroten.
Senator David Pocock pleit voor een eerlijke belasting op datacentra van techbedrijven zoals Microsoft en Google in Australië. Hij waarschuwt dat Australië dezelfde fouten moet vermijden als bij de gasindustrie, waarbij buitenlandse bedrijven winsten wegsluizen. De datacentra verbruiken veel energie en water, maar leveren weinig banen op, terwijl AI al tienduizenden banen kost.
Uit een analyse van The Guardian blijkt dat ongeveer twee derde van de geplande AI-datacenters in de VS wordt gebouwd in gebieden die het afgelopen jaar te kampen hebben gehad met droogte. Bedrijven zoals Google, Meta, Microsoft en Amazon investeren miljarden, terwijl critici waarschuwen voor een toenemende watercrisis. De datacenters verbruiken grote hoeveelheden water voor koeling, wat leidt tot spanningen met lokale gemeenschappen en boeren.
In een opinieartikel reageren Nathan E Sanders en Bruce Schneier op het voorstel van Bernie Sanders om via een Amerikaans staatsinvesteringsfonds 50% van de aandelen in AI-bedrijven zoals Anthropic, OpenAI en xAI te nemen. Hoewel ze de doelen onderschrijven, waarschuwen ze voor de belangenverstrengeling en pleiten ze voor een AI Public Option en belasting op energiegebruik van datacenters als alternatieven.
Inwoners van Utah hebben samen met de non-profitorganisatie Alliance for a Better Utah een rechtszaak aangespannen tegen het geplande AI-datacenter Stratos, gesteund door Shark Tank-bekendheid Kevin O'Leary. De eisers stellen dat het project de rechten van burgers onherstelbaar aantast doordat er onvoldoende inspraak is toegestaan. O'Leary stemde in met een kleinere fysieke voetafdruk, maar tegenstanders blijven bezorgd over de gezondheidseffecten.
Datacenters wereldwijd verbruiken momenteel evenveel energie als heel Frankrijk en naar verwachting zal dat in 2030 verdubbelen. Ook het waterverbruik stijgt naar 9.300 miljard liter, evenveel als 600 miljoen mensen in Afrika bezuiden de Sahara gebruiken. De Verenigde Naties waarschuwen dat AI een belangrijke oorzaak is van de groeiende vraag naar datacenters.
Meta bouwt tenten vol AI-chips als tijdelijke datacenters vanwege schreeuwend tekort aan rekenkracht
Meta heeft in Ohio zes enorme weerbestendige tenten opgezet als onderdeel van het Prometheus-project om AI-chips snel in te zetten. De tenten, elk 125.000 vierkante voet, worden aangedreven door nabijgelegen generatoren en verkorten de bouwtijd van jaren naar maanden. Het bedrijf gebruikt deze tenten op meerdere locaties in de VS vanwege vertragingen bij traditionele datacenterbouw.
De staat New York heeft een wetsvoorstel aangenomen voor een eenjarig moratorium op hyperscale datacenters van meer dan 20 MW, gericht op de faciliteiten die de AI-boom aandrijven. Het wetsvoorstel gaat nu naar gouverneur Kathy Hochul voor ondertekening. Senator Kristen Gonzalez, die het wetsvoorstel mede-indient, zegt dat de maatregel tijd moet kopen voor regelgeving.