Dossier

AI-datacenters, energie en stroomnet

Datacenters als bottleneck: stroomvraag, grid delays, off-grid power en publieke kosten.

Nieuwsitems

Gekoppelde artikelen

187 artikelen

Uit onderzoek van The Guardian blijkt dat OpenAI nooit een van de belangrijkste locaties voor het Stargate UK-datacenterproject heeft bezocht. Het project, dat als een grote stap in de Amerikaans-Britse technologiesamenwerking werd gepresenteerd, werd in april gepauzeerd vanwege zorgen over regelgeving en hoge energiekosten. Daarnaast lijkt 20 miljard pond van de 30 miljard pond aan investeringen die de Britse regering aankondigde, hypothetisch te zijn geweest.

Google's stroomverbruik en uitstoot zijn vorig jaar sterk gestegen door de uitbreiding van AI-infrastructuur. Het bedrijf geeft toe dat het zijn klimaatdoelen opnieuw niet heeft gehaald. Het elektriciteitsverbruik is sinds 2019 met 250 procent toegenomen, mede door AI. De broeikasgasemissies stegen met 18 procent, vooral door de productie van AI-hardware.

Meta onderzoekt de mogelijkheid om een clouddienst te starten voor de verkoop van overtollige AI-rekenkracht. Dit zou kunnen helpen om de stijgende datacenterkosten te compenseren en concurrentie aan te gaan met neocloud-aanbieders.

De kosten voor het ontwikkelen van geavanceerde AI zijn prohibitief en Australië heeft weinig natuurlijke voordelen. Het land zou beter kunnen investeren in kritieke mineralen, datacentra en gespecialiseerde datasets. Ook moet het invloed uitoefenen op de manier waarop de VS AI-modellen deelt met bondgenoten.

Lezers reageren op een artikel over Erin Brockovichs strijd tegen datacenters en uiten hun zorgen over het milieu. De brief stelt dat de belangrijkste toepassingen van AI triviaal zijn en dat datacenters enorme hoeveelheden water en elektriciteit verbruiken, wat ten koste gaat van essentiële behoeften zoals landbouw en drinkwater.

Nederland steunt het Europese plan om datacentercapaciteit uit te breiden, maar het kabinet maakt niet duidelijk hoe het wil bijdragen. De Nederlandse Soevereine Datacenter Coöperatie (NSDC) bekritiseert het ontbreken van concrete ambities in het kabinetsdocument over de Europese Cloud and AI Development Act (Cada). Het kabinet heeft bezwaren tegen verplichte versnellingszones en wil meer grip op ruimtelijke ordening.

Firmus Technologies is van plan een 360MW AI-datacenter in Batam, Indonesië te bouwen, aangedreven door NVIDIA. De groeiende vraag naar AI-rekenkracht in de regio Azië-Pacific is de aanleiding voor dit project. Dit initiatief onderstreept de toenemende investeringen in AI-infrastructuur in Zuidoost-Azië.

De Nederlandse digitale economie groeide in het eerste kwartaal van 2026, met zakelijke uitgaven aan publieke cloud van 2,9 miljard euro. Vooral IaaS profiteerde van AI-gerelateerde toepassingen. AI ontwikkelt zich van experimentele technologie naar een structureel onderdeel van bedrijfsprocessen. De digitale sector toont economische groei maar werkgelegenheidsdaling, wat wijst op productiviteitseffecten van AI. De digitale infrastructuur loopt tegen fysieke beperkingen aan.

Omen AI heeft een Series A-financiering van $31 miljoen opgehaald, geleid door Nava Ventures, om zijn real-time vloeistofmonitoringssysteem voor datacenters uit te rollen. De technologie gebruikt een spectrometer om bacteriegroei in koelvloeistof van chips te detecteren, waardoor kostbare stilstand wordt voorkomen. Omen werkt al met een tiental datacenterklanten, waaronder TensorWave, een AI-cloudprovider op AMD-chips.

Sharad Agarwal van Sify Technologies ontkracht de mythe dat elke AI-vraag veel water verbruikt. Moderne datacenters in India gebruiken gesloten waterkoelsystemen die minimaal water verbruiken. Microsoft CEO Satya Nadella bevestigde tijdens Microsoft Build 2026 dat nieuwe architecturen het waterverbruik drastisch verminderen. Mumbai blijft het centrum vanwege de dichte infrastructuur en de eisen van hyperscalers voor redundantie.

Google heeft Meta gevraagd om minder gebruik te maken van Gemini-AI-modellen omdat het niet kon voldoen aan de grote vraag naar rekenkracht. Hierdoor liepen delen van Meta's AI-projecten vertraging op. Het bedrijf begint nu werkzaamheden over te hevelen naar het eigen Muse Spark-model om minder afhankelijk te zijn van Google. De schaarste aan rekenkracht is een breder probleem in de AI-sector.

Samsung Group investeert de komende tien jaar ongeveer 1.000 biljoen won (648 miljard dollar) in Zuid-Korea, gericht op AI-datacenters, batterijproductie, displays en chipproductie. Het plan maakt deel uit van een nationale strategie om AI als economische motor in te zetten, maar stuit op politieke spanningen over regionale verdeling.

Tijdens een uitzending van TechCrunch's Equity-podcast bespraken journalisten de kritiek van SoftBank-CEO Masayoshi Son op Elon Musks visie voor orbitale datacenters. Son stelde dat dergelijke datacenters te duur en te traag zijn om de huidige AI-rekenkrachtproblemen op te lossen. Ook wezen de panelleden op de belangenverstrengeling: SpaceX zou vooral gebaat zijn bij meer lanceringen voor vervangende satellieten.

Tijdens een dodelijke hittegolf in Europa zorgt het grootste datacenter van het continent in Slough, vlakbij Londen, voor extra hoge temperaturen. Uit weerstationgegevens blijkt dat de hitte nabij de faciliteit enkele graden hoger ligt dan in de omgeving. Onderzoek van de Universiteit van Cambridge toont aan dat datacenters een 'data-hitte-eilandeffect' veroorzaken dat de lokale temperatuur tot 9 graden Celsius kan verhogen. Het datacenter levert rekenkracht voor onder meer Amazon, Google en Microsoft.

De bouw van AI-datacenters in de Verenigde Staten drijft volgens het Wall Street Journal een 'derde inflatiegolf' aan, naast de tarievenoorlog van Trump en het conflict in Iran. Hierdoor stegen de prijzen van elektronische componenten met 27% op jaarbasis en moest Apple de prijzen van de meeste producten met honderden dollars verhogen. Economen van UBS waarschuwen dat de productiviteitswinsten die AI zou brengen nog jaren op zich kunnen laten wachten, terwijl consumenten nu de lasten dragen.

Vattenfall en Project Enki onderzoeken samen met ABB de mogelijkheid om datacenters op zee te bouwen die direct op offshore windparken worden aangesloten. De datacenters draaien volledig op duurzame energie en zijn bedoeld voor zware rekenprocessen, waaronder AI. Zeewaterkoeling vermindert het energieverbruik en de CO2-uitstoot.

Naveen Rao, voormalig AI-chef van Databricks, heeft met zijn bedrijf Unconventional AI een nieuwe oscillator-gebaseerde computerarchitectuur onthuld. Het eerste model, Un-0, is een beeldgeneratiesysteem dat even goed presteert als state-of-the-art diffusiemodellen zoals Stable Diffusion en OpenAI's GPT Image 1, maar volgens Rao uiteindelijk 1.000 keer minder energie verbruikt. De technologie draait nog op een software simulatie, maar plannen voor een echte chip zijn in de maak.

Netris, een startup die netwerkautomatisering voor AI-datacenters levert, heeft een Series A-ronde van $15 miljoen afgesloten onder leiding van Andreessen Horowitz. Het bedrijf biedt software die netwerkswitches configureert en beheert, waardoor neocloud-operators de tijd om live te gaan drastisch kunnen verkorten. Het platform wordt al gebruikt bij meer dan 35 GPU-clusters wereldwijd, waaronder Lightning AI en Foxconn.

Amazon investeert extra $13 miljard in AI- en cloudinfrastructuur in India, aangekondigd na een ontmoeting tussen CEO Andy Jassy en premier Modi. De nieuwe toezegging brengt de totale investeringsbeloften van Amazon in India op $48 miljard, als onderdeel van een bredere race van techbedrijven om AI-infrastructuur in het land uit te breiden.

Amazon kondigt een extra investering van 13 miljard dollar aan voor AI- en cloudinfrastructuur in India, waarmee het totaal op 21 miljard dollar komt. CEO Andy Jassy maakte dit bekend tijdens een ontmoeting met premier Narendra Modi. De investering omvat uitbreiding van AWS-datacenters in Mumbai en Hyderabad, toegang tot custom AI-chips en managed AI-services. Ook Microsoft en Google hebben grote AI-investeringen in India gedaan.

DeCUBE's verslaggeving van Pure Accelerate 2026 benadrukt dat de grootste uitdaging voor AI niet modelsophisticatie is, maar data. Drie belangrijke inzichten zijn dat governance een voorwaarde wordt voor AI-succes, partner-ecosystemen de kloof tussen AI-investeringen en bedrijfswaarde overbruggen, en dat AI een heroverweging van infrastructuur dwingt, inclusief energie en cyberweerbaarheid. NVIDIA wordt genoemd als partner.

Adani Group wil tegen 2030 een datacentrumcapaciteit van 3 GW bereiken en heeft een overeenkomst met Google voor een project in Visakhapatnam. Het bedrijf betreedt ook de kernenergiesector via Adani Atomic Energy en streeft naar 10 GW nucleaire capaciteit in 2035. De strategie is gericht op AI-gestuurde groei en combineert infrastructuur met intelligentie.

Nvidia en DataDirect Networks (DDN) werken samen om de waarde van AI-investeringen te maximaliseren door de efficiëntie van GPU's in AI-fabrieken te verbeteren. Ze richten zich op het verlagen van de kosten per token en het ondersteunen van agentische AI-use cases, zoals met het Vera Rubin AI-platform.

Nvidia heeft een warmwaterkoelsysteem aangekondigd dat het waterverbruik binnen datacenters drastisch kan verminderen, tot 100% in gunstige klimaten. Het systeem gebruikt een gesloten lus die geen nieuw water verbruikt voor koeling. Echter, het grootste waterverbruik van AI-datacenters vindt plaats buiten de datacenter-muren, namelijk bij fossiele-brandstofcentrales die elektriciteit leveren. Deze centrales verbruiken aanzienlijke hoeveelheden water, waardoor het totale waterverbruik van datacenters slechts gedeeltelijk wordt aangepakt.

HPE en Kamiwaza werken samen om AI-infrastructuur te optimaliseren voor inferentie. Ze richten zich op productieklare enterprise AI met governance, beveiliging en schaalbaarheid. Het HPE Unleash AI-programma integreert oplossingen van partners zoals Kamiwaza om de complexiteit van datacenters te verminderen.

Big Tech investeert miljarden in datacenters voor AI, maar sommige elektriciens twijfelen of ze moeten bijdragen aan deze projecten. Ze vrezen voor schade aan lokale gemeenschappen en zien AI als een bedreiging. Andere elektriciens vinden dat werk nu eenmaal werk is, ongeacht het project.

Groq heeft 650 miljoen dollar opgehaald om zijn AI-inferentiecloudactiviteiten uit te breiden. Het bedrijf sloot ook een niet-exclusieve licentieovereenkomst met Nvidia en een partnerschap met het Amerikaanse ministerie van Energie. Daarnaast lanceert Groq een datacenter in Helsinki en werkt het samen met Meta voor snelle inferentie van Llama-modellen.

NYU-financeprofessor Aswath Damodaran waarschuwt dat een mogelijke crash in de AI-sector pijnlijker kan zijn dan het uiteenspatten van de dot-com-zeepbel. Hij wijst op de massale investeringen in fysieke infrastructuur die met schulden worden gefinancierd. Ook betwijfelt hij of het AI-verdienmodel kan opschalen zoals verwacht, omdat de kosten per gebruiker niet naar nul dalen. Daarnaast voorziet hij maatschappelijke kosten als AI banen vervangt.

Reliance Industries heeft de beursgang van Jio Platforms goedgekeurd, een van de grootste IPOs in India. Het telecom- en digitale dienstenbedrijf, dat meer dan 500 miljoen abonnees telt, breidt uit naar AI en digitale infrastructuur. Meta huurt capaciteit in een door Reliance gebouwd AI-datacenter in Gujarat. JioStar, de mediagenre joint venture met Disney, breidt AI-gegenereerde content uit na het succes van de AI-serie Mahabharat: Ek Dharmayudh.

Meta heeft volgens Bloomberg nieuwe overeenkomsten getekend met datacenterontwikkelaar Crusoe om meer AI-rekencapaciteit veilig te stellen. Het bedrijf koopt capaciteit bij twee datacenters van Crusoe voor AI-modeltraining en -implementatie. De deal onderstreept Meta's agressieve investeringen in AI-infrastructuur, waaronder ook samenwerkingen met CoreWeave en NVIDIA.

SpaceX heeft plannen aangekondigd om AI-datacenters in een baan om de aarde te bouwen, gedreven door de groeiende vraag naar rekenkracht voor kunstmatige intelligentie. Orbitaire faciliteiten zouden kunnen profiteren van overvloedige zonne-energie en milieuproblemen op aarde omzeilen, maar er zijn grote uitdagingen zoals koeling, onderhoud, straling en ruimtepuin. De eerste toepassingen zullen waarschijnlijk gericht zijn op ruimtevaartoperaties in plaats van consumentendiensten.

De Amerikaanse energieregulator FERC heeft netbeheerders opgedragen om datacenters een snelle toegang tot het stroomnet te geven. De maatregel moet de groei van AI-datacenters ondersteunen, maar lost het probleem van stroomtekorten niet op. Netbeheerders moeten binnen 30 dagen rapporteren over hun beschikbare capaciteit.

Project Enki uit Amsterdam werkt samen met Vattenfall aan ai-datacenters op de Noordzee, direct naast windparken, om onbenutte windenergie te benutten zonder het elektriciteitsnet te belasten. Uit Cisco-onderzoek blijkt dat ai het netwerkverkeer in drie jaar met 235% doet toenemen en dat 73% van de organisaties binnen twee jaar de netwerklimieten verwacht te bereiken. Daarnaast haalt Billy Grace 3,3 miljoen euro op voor expansie en worden bij DXC Technology 11.000 engineers gebundeld in een nieuwe divisie met focus op ai.

Zonder voldoende stroom en koeling kunnen AI-toepassingen niet goed functioneren. Omdia-analist Shen Wang stelt dat 2026 fundamentele herontwerpen zal zien voor stroom- en koelsystemen in AI-datacenters. Vloeistofkoeling wordt de standaard voor AI, batterij-energieopslagsystemen worden essentieel, en hoogspanningsgelijkstroom (HVDC) is in opkomst.

Mukesh Ambani, voorzitter van Reliance Industries, kondigde op de Data + AI Summit 2026 een grootschalige AI-transformatie aan in samenwerking met Databricks. Het doel is AI toegankelijk te maken voor 1,5 miljard Indiërs. Reliance migreert gegevens uit telecom, retail, energie, media en materialen naar een uniform Databricks-platform en gebruikt Databricks Genie voor natuurlijke taalinteractie. Het bedrijf investeert ₹10 lakh crore in AI-infrastructuur en bouwt een datacenter in Jamnagar dat wordt verhuurd aan Meta.

CtrlS Datacenters heeft een investeringstoewijzing van maximaal ₹7.000 crore ontvangen van CPP Investments om hyperscale en AI-ready datacenterinfrastructuur in India uit te breiden. De investering omvat een belang van 8,2% voor ₹4.000 crore en een joint venture voor de ontwikkeling van hyperscale datacenter campussen. De vraag naar AI-workloads en clouddiensten drijft deze uitbreiding.

Volgens een analyse van Epoch AI besteden Microsoft, Amazon, Alphabet, Meta en Oracle hun AI-infrastructuuruitgaven jaarlijks met ongeveer 70% verhogen, terwijl de operationele kasstroom slechts met 23% stijgt. Als deze trend zich voortzet, kunnen de uitgaven al in het derde kwartaal van 2026 de kasstroom overschrijden. Verschillende bedrijven werven al externe financiering aan.

AI-gebruik heeft een aanzienlijke ecologische voetafdruk, van energie- en waterverbruik in datacenters tot elektronisch afval. Het artikel pleit voor bewuster gebruik door de juiste tool voor de taak te kiezen, duidelijker prompts te formuleren en alleen te vragen wat nodig is. Ook overheden en organisaties worden opgeroepen om duurzaamheid in AI-governance te integreren.

In Pennsylvania leidt de snelle uitbreiding van datacenters voor AI tot een politiek conflict. Gouverneur Josh Shapiro wil de staat tot AI-koploper maken door nieuwe datacenters aan te trekken, maar stuit op verzet van inwoners en wetgevers die een moratorium eisen. Democratisch senator Katie Muth stelde een driejarige bouwstop voor grote datacenters voor, terwijl Shapiro kiest voor vrijwillige richtlijnen. De lokale gemeenschap vreest overlast, gezondheidsrisico's en stijgende energiekosten.

Het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft zich in een rechtszaak achter xAI geschaard, waarbij het stelt dat het uitschakelen van de gasturbines van het AI-bedrijf de nationale veiligheid en militaire operaties zou schaden. xAI gebruikt de turbines om zijn datacenters in Memphis van stroom te voorzien, ondanks bezwaren van de NAACP vanwege luchtvervuiling. Het aantal turbines is inmiddels gegroeid tot 57, en SpaceX, het moederbedrijf, heeft plannen om nog meer te kopen.

Het Amerikaanse ministerie van Justitie voert aan dat xAI's chatbot Grok essentieel is voor militaire operaties om een rechtszaak van de NAACP tegen niet-toegestane gasturbines te laten seponeren. Volgens een verklaring van het Pentagon wordt Grok gebruikt op geheime netwerken voor missiekritieke taken, waaronder recente aanvallen op Iran. De NAACP klaagt omdat xAI zonder vergunning 57 gasturbines gebruikt in Mississippi, wat leidt tot een sterke toename van stikstofoxide-uitstoot.